( با تازيانه ) بر پشت تو زند وأموال تو را به غارت برد . تو ( به فرمان أو ) گوش بده و ( از آن ) أطاعت كن " . ( 35 ) 2 - " سلمة بن يزيد جحفى از پيامبر پرسيد : اگر اميرانى بر ما حاكم شدند كه حق ما را از ما گرفتند وما را از حقوقمان باز داشتند چه كنيم ؟ پيامبر ( ص ) روى خود را از سلمه برگرداند . سلمه مجددا سؤال خود را مطرح كرد . پيامبر پاسخ داد : ( فرمان آن اميران را ) بشنويد وأطاعت كنيد ، همانا آنان مسؤول كارهاى خود هستند وشما هم مسؤول كارهاى خود [ = إسمعوا وأطيعوا فإنما عليهم ما حملوا وعليكم ما حملتم ] " . ( 36 ) 3 - " پيامبر ( ص ) به عوف بن مالك گفت : . . . بدترين امامان شما كساني هستند كه شما دشمن آنان هستند وآنان را لعن مىكنيد ، آنها نيز با شما دشمنى مىكنند وشما را لعن مىنمايند . عوف پرسيد : اى رسول خدا ، اگر چنين وضعي پيش آمد ، با اين اميران مخالفت نكنيم ؟ پيامبر ( ص ) فرمود : نه ، تا زماني كه آنان در ميان شما نماز مىخوانند ( با آنان مخالفت نكنيد ) واگر ديديد حاكمى كه بر شما حكومت مىكند معصيتي را انجام مىدهد از معصيت وى ناخرسند باشيد ولى دست از أطاعت أو برنداريد " . . . الا ومن ولى عليه وال فرآه يأتي شيئا من معصية الله فليكره ما يأتي من معصية الله ولا تنزعن يدا من طاعة " . ( 37 ) 4 - " رسول خدا مىفرمايد : اگر به شما بر طبق آنچه كه من به شما گفته‌ام دستور دادند ، در اين صورت هم ايشان از امرى كه كرده‌اند اجر مىبرند وهم شما به سبب اطاعتتان پاداش خواهيد داشت . ولى اگر به شما دستوري دادند كه من شما را به آن امر نكرده بوده ، در اين صورت گناه اين دستور بر عهده خود آنان است وذمه شما از آن برى مىباشد ( وعقابى نخواهيد داشت ) . زيرا هنگامى كه شما خدا را ملاقاة كرديد خواهيد گفت : خداوندا ! پيامبرانى را به سوى ما فرستادى ، ما نيز به اذن تو از ايشان أطاعت كرديم ، جانشينانى براي آن پيامبران بر ما برگزيدى باز به دستور تو از ايشان نيز

--> ( 35 ) صحيح مسلم ج 6 / 20 ، سنن بيهقى ج 8 / 157 . ( 36 ) صحيح مسلم ج 6 / 19 ، 20 ، سنن بيهقى ج 8 / 158 . ( 37 ) صحيح مسلم ج 6 / 24 ، سنن بيهقى ج 8 / 158 .